Modern quilting: negative space

  • Dit is deel 2 in deze serie over verschillende stijlen binnen modern quilten en meteen inspiratie voor het nieuwe thema van de maanden maart/april: vorm-restvorm. We hopen je met deze blogs een beter beeld te geven van de moderne stijl. Op de pagina Wat is modern quilten vind je een ingrediënten lijst van verschillende aspecten die je tegen kunt komen in een moderne quilt. Deze blog over negatieve ruimte is een samenwerking tussen Merel & Deveney.

Negative space, ook wel negatieve ruimte in het Nederlands, betekent de ruimte rondom, tussen of in het onderwerp, je quiltblok.  Je kunt dit, simpel gezegd, ook zien als de achtergrond. Een voorbeeld hiervan is een sterblok. De ster is de voorgrond (blauw) en de achtergrond is de negatieve ruimte (geel).

Dit principe geldt dus binnen een blok, maar ook in een quilt als geheel. De negatieve ruimte is vaak nog belangrijker dan je ontwerp zelf; de positieve ruimte. Zonder de achtergrond kun je de vorm van je blok namelijk niet zien.

Uit de kunst

De negatieve ruimte bekijken vraagt om abstract denken. Dit principe wordt veel gebruikt in kunst. Een klassiek voorbeeld hiervan is de wereldberoemde optische illusie van de vaas van Rubin. Op het eerste gezicht 😉 zie je een zwarte vaas op een witte achtergrond. Als je iets beter kijkt zie je dat de witte ruimte rondom de vaas ook 2 gezichten vormt. Nu verander je de achtergrond eigenlijk in het onderwerp en ontstaat er een nieuwe afbeelding. Als je de andere afbeelding eenmaal gezien hebt kun je hem niet meer negeren.

Door te spelen met positieve en negatieve ruimte kies je waar je de nadruk op wilt leggen; Waar je het oog van de kijker naartoe wilt sturen. De juiste balans in kleur en positie geeft je oog een rustpunt, waardoor het geheel aantrekkelijk wordt om naar te kijken. Je kunt negative space ook gebruiken om levendigheid te creëren. Bij een grote negatieve ruimte, een ‘leegte’, kun je de nadruk leggen op het quiltwerk of juist niet. Je kunt het ook wat subtieler toepassen. De voorgrond is de eerste laag van het ontwerp, de achtergrond je tweede laag, en als derde laag voeg je het quiltwerk toe.

M.C. Escher is beroemd geworden om zijn gebruik van negatieve ruimte en vormt een grote inspiratie voor veel quilters. Een voorbeeld van deze techniek is de quilt van Rebecca Burnett genaamd: Horseshoes & Hand grenades. Zij liet zich inspireren door het werk van een ontwerper genaamd Tilman (Google eens op “Geometrydaily” en je vindt een fantastische bron aan inspiratie met geometrische vormen). Ze beschrijft hoe bijzonder ze het vindt dat je met slechts 2 kleuren en vormen zo’n veelzijdige compositie kunt creeëren.

Foto door Lauren Hunt, aangeboden door The Modern Quilt Guild. © 2016. Alle rechten voorbehouden.

Traditioneel VS Modern

Negative space wordt vaak genoemd als een significant ontwerp element van moderne quilts, maar dat is maar ten dele terecht. Een quilt met blokken, sashings (tussenstroken) en eventueel borders (buitenranden) heeft al negatieve ruimte. Een layout zoals die veelal wordt gezien in traditionele quilts. De sashings en de achtergrond binnen de blokken vormen de negatieve ruimte. Dat is dus niet een specifiek aspect van een moderne quilt.

De negatieve ruimte wordt pas ‘modern’ als we hem anders gaan toepassen dan traditioneel. We betrekken de alternatieve lay-out erbij.  Dat kan al door een simpele off center toe te passen, wat letterlijk betekent “niet in het midden”. Dit houdt in dat de borders niet aan alle kanten even breed zijn of dat er niet aan alle kanten borders worden toegepast.

         

Top Fractured, Merel van Looi, unfinished en Top Scattered, Merel van Looi, unfinished

Als je voor de borders dezelfde stoffen gebruikt die ook de voorgrond vormen, smelten voorgrond en achtergrond samen. Het kan lijken of de stukken achtergrond ‘gaten’ maakt in de voorgrond.

      

geen titel, Merel van Looi, juni 2018  en Top Mighty star, Merel van Looi, unfinished 180x225cm

Tip: bouw de achtergrond eens op uit verschillende op elkaar lijkende stoffen.

Inspiratie

Aan de hand van het boek: Accentuate the Negative van Trisch Price laat ik  (Merel) zien hoe je met behulp van verschillende technieken kunt spelen met de negatieve ruimte in je ontwerp. Trisch liet zich op de eerste Quiltcon inspireren door zich te verdiepen in verschillende manieren van toepassen van negative space. Hier een paar van haar toepassingen:

Gradatie, of het verloop van kleur

Door de achtergrond niet van één kleur/stof te maken, maar te laten verlopen kan je diepte toevoegen aan je ontwerp. De negatieve ruimte kan dus uit meerdere stoffen en tinten bestaan. Gebruik in elkaar overlopende tinten voor een schaduweffect of hardere grenzen voor een meer gestapeld effect. Zolang de achtergrond in een kleurstelling bestaat uit licht en donker blijft hij zichtbaar.

    Transparency quilt 1, Melissa Everett

Omgekeerd

Gebruik voor de achtergrond eens drukke printjes en veel (verschillende) kleur(en). Het onderwerp komt daar dan in rustige stoffen (bijvoorbeeld effen, of grijstinten) op of tussen. Je verwacht dat die rustige kant de achtergrond is, maar het blijkt het onderwerp!

 Top Regenboogblokken, Merel van Looi, unfinished

Zie bijvoorbeeld deze blokkentop. Elk blok is even ‘belangrijk’. Er is niet echt een voor- en achtergrond aan te wijzen.

   

catquilt en quiltgrap 

Maar als ik daar vervolgens deze silhouetten op leg is die hele blokken bedoening ineens achtergrond geworden 😊

Interruptie

De achtergrond komt schijnbaar over de voorgrond heen. Als nieuw design element ( bijvoorbeeld een andere vorm: rond over een verder lineair ontwerp, of een half gesloten luxaflex over het ontwerp heen). Dit kan bijna paradoxaal zijn. Is het nog wel achtergrond??  

  miniquilt Mikado, Merel van Looi, maart 2015

Vervaging

Een gedeelte van de voorgrond is in hoog contrast met de achtergrond, terwijl een ander gedeelte van het patroon qua kleur veel meer op de achtergrond lijkt. De voorgrond verdwijnt op spookachtige wijze in de achtergrond. Het lijkt alsof het licht verdwijnt.

  49, Anne Sullivan, 2016

Als je het toepassen van verschillende vormen van negative space verder wilt bestuderen is dit een leuk boek met quiltpatronen voor de verschillende vormen.

Tot slot

Hoe je dit principe ook toepast, negative space zit bewust of onbewust bijna altijd in je quilt. Ga eens op zoek in je eigen werk of denk de volgende keer goed na over de ruimtes in je ontwerp. Er kan altijd meer dan je denkt, laat je verrassen…

   Vossenquilt, Jantine Urban, 2015

Als je iets van de inspiratie gebruikt, kun je foto’s plaatsen op het forum bij het nieuwe thema van de maand. We kijken al uit naar de volgende over schaal en pixels. Mocht je daar al iets mee gedaan hebben, zouden we het erg leuk vinden als je foto’s stuurt naar info@dutchmqg.nl voor in het volgende blog.

 

Modern Quilting: Minimalist

Vandaag starten we een nieuwe serie op onze blog over verschillende stijlen binnen modern quilten. Op de pagina Wat is modern quilten  vind je een ingrediënten lijst van verschillende aspecten die je tegen kan komen in een moderne quilt. Merel begint deze serie met Minimalist.

Voor het schrijven van deze serie artikelen graaf ik graag wat door boeken. Quiltboeken in eerste instantie, maar ik kijk ook online naar grafische kunst etc. Want veel van onze moderne quilts zijn bewust of onbewust gebaseerd op jaren ’50 kunst, hoewel ook eerdere stromingen zoals de Stijl, kubisme en Bauhaus van invloed zijn, zelfs de Arts & Crafts movement (als ook de vergelijkbare Jugendstil en Art Nouveau). Alle ‘moderne’ kunstbewegingen na het Victoriaanse tijdperk en impressionisme kunnen tot onze inspiratie gerekend worden.

Kubisme – Wotrubakerk in Wenen

De Stijl – Piet Mondriaan. Compositie met groot rood vlak, geel, zwart, grijs en blauw. 1921. Den Haag

Dit artikel gaat over minimalist design, maar omdat de diverse elementen samenwerken in de ontwerpen ontkom ik er niet aan om ook te refereren aan de andere designelementen die vaak in moderne quilts worden gebruikt. Immers veel negative space levert een basis voor een minimalist design.

In de inleiding van het boek: Minimal quiltmaking van Gwen Marston (AQS Publishing 2014) schrijft Gwen:

The definition of minimalism: any design or style in which the simplest and fewestelements are used to create the maximum effect.

In dit zelfde boek wijst Gwen on erop dat al ver voor de term minimal art werd bedacht, quilters bezig waren met dit stijlelement. Denk maar eens aan wholecloth quilts (één grote lap stof, of een lap gepieced uit meerdere stukken van dezelfde (kleur) stof, welke intensief is doorgequilt) en bar quilts (een oneven aantal verticale banen stof in twee kleuren om en om gepieced, ook hier weer intensief quiltwerk).

Minimal Quiltmaking by Gwen Martson

Later kwamen daar de ontwerpen van Amish quilts bij, ook hier vaak een zeer simpel patchwork gecombineerd met intensief quiltwerk, bij de Amish wordt het simplistische versterkt door het gebruik van enkel effen, onbedrukte, stof. Mooi hoe ons moderne principe dus al door de eeuwen heen en dus ook traditioneel wordt toegepast. Maar wat maakt het dan modern?

De hoofdstukken in het boek van Gwen gaan o.a. over hard edge (vergelijk de kunststroming waarin hard edge werd gebruikt, rechte scherpe lijnen die abstract zijn gebruikt, denk aan de late werken van Mondriaan). Minimal colour, waarbij het minimalistische onder meer wordt bewerkstelligd door monochromatisch of in een analoog kleurenschema te werken. En minimalist geïnspireerd op kunst.

Modern Minimal – Alissa Haight Carlton

Een tweede boek inspirerend met minimal in de titel is: Modern minimal, 20 bold& graphic quilts van Alissa Haight Carlton (Stash books 2012). Waar het boek van Gwen is geschreven over processen (het proces van ontwerp en constructie wordt beschreven, zo dat je zelf een eigen unieke quilts kunt maken) is dit echt een patronenboek, hoewel er ook hier natuurlijk ruimte is voor eigen interpretatie. Alissa deelt haar boek in in de hoofdstukken White negative space, colourful negative space, improvisational piecing, monochromatic quilts en baby quilts.

White negative space – Alissa Haight Carlton

Je ziet dus binnen het minimalistische overeenkomsten in hoe het minimalistische effect wordt verkregen en duidelijk is ook meteen dat verschillende van onze ontwerpelementen in een quilt samen worden gebruikt. Veel van de quilts zijn van effen stoffen gemaakt, maar daar waar er sporadisch een printje wordt toegevoegd is dit juist een duidelijk vertoon van het minimalistische karakter en springt het printje er dus opvallend uit.

Ook dit is een heerlijk bladerboek, en bladerend door beide boeken krijg ik bij elke quilt zin om die, of iets geïnspireerd daarop ook te maken…. Door te maken, je eigen draai te geven aan inspiratie of patroon maak je je de stijl of een element van de stijl eigen. Gwen maakt daartoe vaak kleine quilts die ze schetsen noemt (ze schrijft dat ze laden vol heeft met minstens 400 van die sketches). Kun je niet alles maken, probeer dan toch je ideeën vast te leggen of uit te werken op papier. Misschien kan je dan de beste ideeën wel kiezen om uit te voeren.

Simple Shape Quilts – Katheryn Russi & Rose Schutte

Een derde boek: Simple shape quilts van Katheryn Russi & Rose Schutte (AQS Publishing 2014) gebruikt simpele vormen als uitgangspunt. Ik zou niet alle quilts in dit boek direct minimalist noemen, maar ook het gebruik van simpele vormen kan een mooi minimalistisch design opleveren, ook hier wordt vaak negatieve ruimte gebruikt om het minimalistische effect te bereiken.

Het bladeren door het boek: Lucky spool’s Essential guide to modern quilt making, from colour to quilting: 10 workshops by your favorite teachers, Compiled by Susanne Woods (Lucky Spool Media 2014) laat in diverse van zn workshops minimalistische elementen zien (maar veel van de moderne componenten komen hierin logischerwijs aan bod), zo zien we o.a. (weer) gebruik van veel effen, met soms een highlight van een printje, gebruik van negative space in combinatie met een niet traditionele blocksetting, improv stukken in grote open ruimte, geometrisch abstract, en large scale piecing ((extreem) uitvergrote (traditionele) blokken) wat ook terug te vinden is in de kunst van bijvoorbeeld een Mark Rothko, Elsworth Kelly, Helen Frankenthaler en Josef Albers.

Het boek Quilting line+colour, techniques and designs for abstract quilts van Yoshiko Jinzenji (Interweave Press 2005) geeft een overvloed aan minimalistische quilts en ontwerp ideeën. Door bijvoorbeeld de inkleuring van een simpel blok als nine patch op verschillende manieren te doen, waarbij steeds op andere plekken een of meer vierkanten van de ninepatch worden ingevuld door een wit (de achtergrondkleur) lapje. Of zelfs de hele ninepatch weg te laten, maar enkel daaromheen wat kleurige blokjes te plaatsen (deconstructing the traditional block). Een paar simpele applicaties in shadowapplique techniek (waarbij de geknipte vormen onder een (half-)doorzichtige stof worden geplaatst en op hun plaats worden gehouden door strak om de applicatievorm te quilten). Een zeshoekjesquilt waarbij slechts hier en daar een zeshoek van een printstof wordt geplaatst waarbij een deel van de printstof dezelfde kleur(wit) is als de achtergrondstof, waardoor de vorm van de lapjes bijna verborgen wordt. Minimalist inspiratie waar de Japanse achtergrond van de schrijfster in alles naar voren komt.

Quilting Line + Color by Yoshiko Jinzenji

Minimalistische quilts staan of vallen bij het quiltwerk wat in de meeste gevallen een hoofdrol speelt. Of het quiltwerk zelf nu (ook) minimalistisch is of juist wel ‘maximalist’. Ook het quiltwerk kan een moderne of traditionele uitstraling hebben. Zo wordt er veel grafisch, abstract quiltwerk gebruikt in modern quilten tegenover bijvoorbeeld de traditionele verenmotieven die (bijna) altijd een traditioneel karakter hebben. De ‘beroeps’ longarmquilters hebben een grote invloed op de moderne uitstraling van veel quilts en op het quiltwerk van vele zelf-quiltende moderne quilters.

 

We hebben gezien dat minimalistisch design kan worden bereikt door een of meerdere van de volgende elementen:

  • Gebaseerd op moderne kunst
  • Gebaseerd op traditionele wholecloths, bars en Amish ontwerpen
  • Gebruikmaken van (in de kunst voorkomende stijl) hard edge
  • Monochromatisch of analoog kleurgebruik
  • “ Eventueel met een contrast kleur
  • White of kleur negative space
  • Minimaal toegepast improv piecing
  • Effen stof vs printstof (spaarzaam gebruik van print)
  • Gebruik van simpele vormen, of weinig verschillende vormen binnen een ontwerp
  • Niet traditionele block settings (negative space, oversized borders, geen borders, oversized blocks, welke ik ook nog een keer apart noem
  • (Extreem) uitvergrote blokken
  • Deconstructie van traditionele blokken
  • (Applicatie-) vormen in een zee van leegte
  • Vervagen van het patchwork door stof/kleurgebruik waarin voorgrond en achtergrond in elkaar vloeien.
  • Modern quiltwerk, al dan niet minimalistisch.

©Merel van Looi